loader image

UX Tasarımının 5 Yasası

tarafından | Ara 15, 2021 | Web Tasarım

Son birkaç yılda tasarımcılar olarak rolümüz o kadar gelişti ki sürekli olarak birçok şeyin farkında olmamız gerekiyor . Bunlardan biri, kullanıcının ürününüzdeki veya web sitenizdeki davranışıdır.

Bugün her tasarımcı psikolojinin temellerini öğrenmelidir . Tasarımcıların, kullanıcıları bir ürün tasarımına veya deneyimine uymaya zorlamak yerine, kullanıcıların nasıl davrandığını ve çeşitli dijital arayüzlerle nasıl etkileşime girdiğini öğrenmesi gerekiyor.

Bu yazıda, bir sonraki projenize uygulayabileceğiniz daha sezgisel, insan merkezli ürünler ve deneyimler tasarlamanıza yardımcı olmak için psikolojinin bazı temel ilkelerini anlatacağım.

İnsanların, çevremizdeki dünyayı nasıl algıladığımız ve işlediğimiz konusunda temel bir planı vardır ve psikolojideki basit dersler aracılığıyla bu kılavuz, bu planı tanımlamanıza yardımcı olacaktır.

Hick Yasası

“Bir kullanıcıya ne kadar çok seçenek verirseniz, karar vermesi o kadar uzun sürer”

Seçenek bombardımanına maruz kalan kullanıcıların yorumlaması ve karar vermesi zaman alır. Seçimler mutlaka kötü bir şey değildir, ancak bir kullanıcıya aralarından seçim yapması için çok fazla seçenek vermek onları bunaltabilir ve hemen çıkma oranlarını da artırır.

Örnek

Aşağıdaki uzaktan kumandaya bakarsanız, bu, akla gelebilecek hemen hemen her şey için düğmeleri olan klasik bir uzaktan kumandadır. Bu, kullanıcılar için bilişsel aşırı yüklenmeye ve bazen kendilerini ‘Teknolojik Olarak Zorlanmış’ hissettiren hayal kırıklığına yol açar .

Hick yasasına başlamanın bir yolu

Kart sıralama, kullanıcılarınız için daha anlamlı olan bilgi kategorileri hakkında bilgi edinmek için harika bir yöntemdir. İşlevlerin ve terimlerin gruplarını tanımlamanıza yardımcı olacaktır. Kart sıralama için geleneksel kağıt kartlarını veya dijital araçları kullanabilirsiniz. Optimal Workshop veya benzeri araçlar, etkili sonuçlar almak için çok verimli ve hızlı olabilir.

Fitt Yasası

“Hedefe ulaşma süresi, hedefe olan mesafenin ve boyutunun bir fonksiyonudur”

Hızlı hareketler ve küçük hedefler, hız-doğruluk dengesi nedeniyle daha büyük hata oranlarına neden olur. Bu, hedef alanınız ne kadar küçük olursa, kullanıcının mesafe/boyut oranına göre bu eylemi gerçekleştirmesi o kadar uzun sürer demektir. Özellikle buton ve diğer tıklanabilir ekran öğelerini tasarlarken önemlidir.

Örnek

Bazı web siteleri, bir düğmenin tıklanabilir alanını genişletmez veya hedefin tamamına bağlantı vermez. Sonuç olarak, imleci ilgili bağlantıya taşımak için daha fazla hassasiyet gerekir, bu da daha yavaş gezinme sürelerine yol açar. Fitts Yasası, tıklanabilir alanı büyütmek için mevcut her pikseli kullanmayı ve böylece onu tıklamak için daha büyük bir hedef haline getirmeyi önerir.

Fitt yasasına başlamanın bir yolu

  • Hedef alanlar, kullanıcıların hem ne olduğunu ayırt edebilecekleri hem de doğru bir şekilde seçebilecekleri kadar geniş olmalıdır.
  • Dokunma/tıklama hedefleri arasında yeterli boşluk olmalıdır.
  • Dokunma/tıklama hedefleri, arayüzde kolay ulaşılabilecek alanlara yerleştirilmelidir.

Von Restorff Etkisi

“İzolasyon Etkisi olarak da bilinir, birden fazla benzer nesne mevcut olduğunda, diğerlerinden farklı olanın hatırlanma olasılığının yüksek olduğunu öngörür.”

Tasarımda, önemli bilgileri veya temel eylemleri diğerlerinden daha belirgin hale getirebilirsiniz.

Örnek

—-Katılımcılara, listede ayırt edici, izole edilmiş bir öge ile kategorik olarak benzer öğelerden oluşan bir liste sunulduğunda, bu resimde gösterildiği gibi farklı olan öğeler hatırlandı.

Von Restorff Etkisini kullanmaya başlamanın bir yolu

  • Önemli bilgileri veya önemli eylemleri görsel olarak ayırt edici hale getirin.
  • Kontrast oluştururken yalnızca renge güvenerek renk görme eksikliği veya az görme problemi olanları dışlamayın.
  • Kontrast oluşturmak için hareketi kullanırken hareket duyarlılığı olan kullanıcıları dikkate alın.

Zeigarnik Etkisi

“Zeigarnik etkisi , insanların tamamlanmamış veya kesintiye uğramış görevleri tamamlanmış görevlerden daha iyi hatırladığını söylüyor.”

—-Zeigarnik Etkisi, bir zamanlar izlenen ve eksik bırakılan bir hedef hakkında müdahaleci düşünceler yaşama eğilimidir. Otomatik sistem, yeni hedeflere odaklanabilecek bilinçli zihne, önceki bir faaliyetin eksik bırakıldığı sinyalini verir.

Örnek

CNN Headline News, yarım saatlik haber programını sonlandırırken önemsiz bir soru sorarak spor raporuna yönlendiriyor. Bu önemsiz sorunun izleyicinin zihninde oluşturduğu eksiklik duygusu, izleyicinin sporla hiç ilgilenmese bile cevabı bulmak için tüm spor raporunu izlemeye devam etmesi için yeterlidir.

Zeigarnik Etkisini kullanmaya başlamanın bir yolu

  • Kullanıcıları görevleri tamamlamaya motive etmek için ilerlemenin net bir göstergesini sağlayın.
  • Bir hedefe yönelik yapay ilerleme sağlamak, kullanıcıların bu görevi tamamlama motivasyonuna sahip olma olasılığının daha yüksek olmasını sağlamaya yardımcı olacaktır.

Jakob Yasası

“Kullanıcılar zamanlarının çoğunu diğer sitelerde geçiriyor. Bu, kullanıcıların sitenizin zaten bildikleri diğer tüm sitelerle aynı şekilde çalışmasını tercih ettiği anlamına gelir.”

Örnek

2020 Mercedes-Benz EQC 400 Prototipinde. Her koltuğun yanındaki kapı panelinde bulunan koltuk kontrolleri, koltuğun şekliyle eşleştirilmiştir. Ortaya çıkan tasarım, kullanıcıların ilgili düğmeyi tanımlayarak koltuklarının hangi bölümünü ayarlayabileceklerini anlamalarını kolaylaştırır. Etkili bir tasarım çünkü; önceden var olan zihinsel bir araba koltuğu modelimize dayanıyor ve ardından kontrolleri bu zihinsel modelle eşleştiriyor.

Jakob Yasasına başlamanın bir yolu

  • Her zaman ortak kalıplar ve geleneklerle başlayın ve bunlardan yalnızca mantıklı olduğunda ayrılın.
  • Temel kullanıcı deneyimini geliştirmek amacıyla farklı bir şey yapmak için ikna edici bir argüman sunabiliyorsanız, bu araştırmaya değer olduğuna dair iyi bir işarettir. Alışılmadık bir yoldan giderseniz, nasıl çalıştığını anladıklarından emin olmak için tasarımınızı kullanıcılarla test etmeyi unutmayın.

Bunlar, bir sonraki projenizde uygulayabileceğiniz birçok UX tasarım yasasından sadece birkaçı. Unutmayın, herhangi bir projedeki amacınız “kullanıcıyı çok fazla düşündürmemek”, aksine onların web sitesinde özgürce dolaşmasına izin vermek olacaktır. Bu ilkeleri akılda tutmak, kullanıcılarınız için daha iyi bir kullanıcı deneyimi oluşturmanıza yardımcı olacaktır.

İlginizi Çekebilir

WordPress’te Pop-up Form Nasıl Yapılır?

Web site ziyaretçilerinin form doldurma ve dönüşüm oranlarını arttırmak için kullanılan, açılır pencerelerle (pop-up) hemen hemen herkes karşılaşmıştır. Kendi web sitenizde pop-up formatında  form yayınlayarak ziyaretçi dönüşüm oranlarınızı arttırmak için...

Tasarımda Çözüm Üretmenin İlk Adımı: Empati Haritası

Hayatınızın hangi anlarında empati kullanıyorsun? Empati işinizi ne derecede kolaylaştırıyor ya da size ne kadar yardımcı oluyor? Hayatımızda empatiyi ne kadar sık ve doğru yaparsak net bir çözüme ulaşamasak bile olayları daha geniş açıdan görebileceğimizi ve anlayış...

2022’DE WEB TASARIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN 1O MADDE

Web tasarımı dünyasında gezinmek çoğu zaman zor olabilir. Çok fazla çelişkili ve modası geçmiş tavsiye bulunuyor. Size 3 Tıklama Kuralına uymanız kaç kez tavsiye edildi? 3 tıklama kuralı kullanıcıların istedikleri içeriğe üç tıklama ile ulaşması gerektiğini belirtir....

Google Trends Nasıl Kullanılır

İlk Olarak Google Trends’i Anlamak Google Trends’i yeni yeni kullanmaya başlayan bir marka varsa verileri görselleştirmeye çalışırken unutulamaması kereken gereken birkaç kriter bulunmaktadır. Öncelikle, Google Trends birbirinden farklı verileri karşılaştırma...

YouTube & Web Sitesi Optimizasyon Önerileri

Youtube ve web sitelerinde geniş kitlelere ulaşmak istiyorsanız algoritmanın ve kullanıcıların istediği kriterlere göre Youtube hesaplarınızı ve web sitenizi optimize etmeniz gerekmektedir. Optimizasyonlarınızı yaparken yol haritası niteliğinde hazırladığımız...

Ağustos Ayı Özel Günler Takvimi

pazartesiSalıÇarşambaPerşembeCumaCumartesiPazar1234567Dünya Karpuz GünüUluslararası Bira GünüDünya Temiz Nefes Günü891011121314-Aşure Günü-Dünya Bowling Günü-Kavun Günü-Dünya Kitapseverler GünüDünya Aslan Günü-Dünya Fil Günü-Dünya Gençlik GünüDünya Solaklar...

Google Ads Video Oluşturma Aracı Nedir, Nasıl Kullanılır ? (2022)

Google Ads içerisinde hazır YouTube videolarının kullanılması hepimizi yoruyordu ve YouTube kanalı/hesabı ile düzenlemek ayrı bir yorgunluktu. Özellikle reklam videoları için kullanılmasını istediğimiz ayrı videoları da “gizli” olarak paylaşıp yalnızca linkini Google...

Web Geliştiriciler için kullanışlı 10 Chrome eklentisi

İster backend ister frontend web geliştiricisi olun tarayıcınızda web sitenizi test etmek istediğiniz zaman, web tarayıcılarının konsollarını istediğiniz gibi verimli kullanmanız pek mümkün değildir. Bu yazımızda Chrome web tarayıcımıza kurabileceğiniz eklentileri...

Amazon SEO Nedir ve Nasıl Yapılır?

Amazon SEO, Amazon içerisinde ürünlerin ilk sayfalarda ve ilk sıralarda yer alması yönünde yapılan mağaza içi arama motoru optimizasyonu olarak tanımlanır. Amazon SEO, bu platformun içerisinde kendi dinamikleri ve algoritmasına göre optimizeyi içerir. Amazon SEO...

DESIGN THINKING NEDİR?

Design Thinking, Türkçe anlamıyla Tasarım Odaklı Düşünüştür. Tasarım ise, genel bir tanımlamayla insan bilincinin bir eylemi olduğu, bu eylemi yönlendiren dürtülerin ise maddi ve ruhsal dünyanın gereksinimleri olduğu söylenebilir. Design Thinking’e dönecek olursak...

Google Trends Nasıl Kullanılır

İlk Olarak Google Trends’i Anlamak Google Trends’i yeni yeni kullanmaya başlayan bir marka varsa verileri görselleştirmeye çalışırken unutulamaması kereken gereken birkaç kriter bulunmaktadır. Öncelikle, Google Trends birbirinden farklı verileri karşılaştırma...

YouTube & Web Sitesi Optimizasyon Önerileri

Youtube ve web sitelerinde geniş kitlelere ulaşmak istiyorsanız algoritmanın ve kullanıcıların istediği kriterlere göre Youtube hesaplarınızı ve web sitenizi optimize etmeniz gerekmektedir. Optimizasyonlarınızı yaparken yol haritası niteliğinde hazırladığımız...

Ağustos Ayı Özel Günler Takvimi

pazartesiSalıÇarşambaPerşembeCumaCumartesiPazar1234567Dünya Karpuz GünüUluslararası Bira GünüDünya Temiz Nefes Günü891011121314-Aşure Günü-Dünya Bowling Günü-Kavun Günü-Dünya Kitapseverler GünüDünya Aslan Günü-Dünya Fil Günü-Dünya Gençlik GünüDünya Solaklar...

Google Ads Video Oluşturma Aracı Nedir, Nasıl Kullanılır ? (2022)

Google Ads içerisinde hazır YouTube videolarının kullanılması hepimizi yoruyordu ve YouTube kanalı/hesabı ile düzenlemek ayrı bir yorgunluktu. Özellikle reklam videoları için kullanılmasını istediğimiz ayrı videoları da “gizli” olarak paylaşıp yalnızca linkini Google...

Web Geliştiriciler için kullanışlı 10 Chrome eklentisi

İster backend ister frontend web geliştiricisi olun tarayıcınızda web sitenizi test etmek istediğiniz zaman, web tarayıcılarının konsollarını istediğiniz gibi verimli kullanmanız pek mümkün değildir. Bu yazımızda Chrome web tarayıcımıza kurabileceğiniz eklentileri...

Amazon SEO Nedir ve Nasıl Yapılır?

Amazon SEO, Amazon içerisinde ürünlerin ilk sayfalarda ve ilk sıralarda yer alması yönünde yapılan mağaza içi arama motoru optimizasyonu olarak tanımlanır. Amazon SEO, bu platformun içerisinde kendi dinamikleri ve algoritmasına göre optimizeyi içerir. Amazon SEO...

DESIGN THINKING NEDİR?

Design Thinking, Türkçe anlamıyla Tasarım Odaklı Düşünüştür. Tasarım ise, genel bir tanımlamayla insan bilincinin bir eylemi olduğu, bu eylemi yönlendiren dürtülerin ise maddi ve ruhsal dünyanın gereksinimleri olduğu söylenebilir. Design Thinking’e dönecek olursak...

Yeni Başlayanlar için Logo Tasarım İpuçları

İlk tanışmalar çok önemlidir. Hizmetleriniz ve teknik altyapınız ne kadar başarılı olursa olsun, potansiyel müşterileriniz ilk logo tasarımınızla tanışacaktır. Doğrudur, kitap kapağına göre yargılanmaz; fakat başarısız bir logo tasarımı müşterilerinizin size bakış...

Kod Yazmadan Mobil Uygulamalar Oluşturun (No-Code)

Tek satır bile kod yazmadan yazılım oluşturmak mı? Kodsuz yazılım geliştirmek, veri tabanı oluşturmak vb. durumlar için genellikle kısıtlı hizmet alanı sunan başarısız denemeler yapılmış ve birçok kişi tarafından kullanışlı bulunmamış. Sizleri bunu değiştiren ilk...

Sosyal Medya Özel Günler Takvimi (Temmuz)

Sosyal Medya Özel Günler Takvimi (Temmuz) herkes için önemlidir, eğer bir sosyal medya yöneticisiyseniz bu günler daha da önem kazanıyor. Neredeyse her günün kutlandığı günlere yetişmek hiç kolay olmuyor. Biz de bu yüzden sosyal medya içeriklerinizi oluştururken...